Çek protesto süresi, bir çekin karşılıksız çıktığı durumlarda, çek hamilinin yasal yollara başvurarak hakkını koruma süresidir. Türkiye’de çeklerin protestosu ile ilgili kurallar Çek Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu ile düzenlenmiştir. Çek protesto süresi, iki aşamada ele alınır:
1. Çekin İbraz Süresi
Çeklerin protesto süresinin başlaması, çekin ibraz edilmesiyle ilgilidir. Çekler vadeli ya da vadesiz olabilir ve her iki tür için ibraz süreleri farklıdır:
- Vadesiz Çekler (Görüldüğünde Ödenecek Çekler): Vadesiz çekler, keşide edildiği tarihten itibaren 10 gün içinde ibraz edilmelidir.
- Vadeli Çekler: Vadeli çekler, üzerinde yazılı olan ödeme tarihinden itibaren 10 gün içinde ibraz edilmelidir. Bu süre içinde ibraz edilmeyen çekler protesto edilemez.
2. Protesto Süresi
Çek, ibraz edildiği halde karşılıksız çıkarsa hamil, çek keşidecisine ve diğer sorumlulara karşı hukuki yollara başvurabilir. Protesto süresi çekin karşılıksız çıkmasının tespit edildiği günden itibaren işlemeye başlar:
- Çekin karşılıksız olduğu tespit edildiğinde hamil, çeki ibraz eden banka tarafından “karşılıksızdır” kaşesi vurulur.
- Çek hamilinin, protesto süresi içinde yasal haklarını kullanabilmesi için, çeki protesto ettirmesi ve yasal sürecin başlatılması gerekmektedir. Çek protesto edilmezse, keşideciye karşı dava açma hakkı zayıflayabilir.
Protesto Süresi Nedir?
- Türk Ticaret Kanunu’na göre, çeklerin protesto edilme süresi 10 gün ile sınırlıdır. Bu süre, çekin karşılıksız olduğunun anlaşıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar.
- Hamil, bu süre içinde çeki protesto etmezse, başta cirantalar olmak üzere diğer sorumlulara karşı yasal haklarını kaybedebilir.
3. Hukuki Yollar
- Protesto edilen çekler için icra takibi başlatılabilir.
- Karşılıksız çek keşide eden kişiler hakkında ceza davaları açılabilir.
- Tazminat talepleri de gündeme gelebilir.
Çek protesto süresi, çekin ödenmesini sağlamak ve karşılıksız çıkan çeklerde yasal hakların korunması için önemli bir hukuki işlemdir.
Av. Koray GÖKOĞLU (Ostim Avukat)